Vertigo (Baş Dönmesi) Sıkça Sorulan Sorular
Vertigo, baş dönmesi, BPPV ve Meniere hastalığı hakkında sıkça sorulan sorulara uzman cevaplar. Vertigo tedavisi ve denge sorunları konularında kapsamlı bilgi.
Vertigo nedir?
Vertigo, yaşanmayan bir dönüş duygusu yaşamadır; dünya veya beden döner gibi hissedilir. Vestibuler sistem (iç kulakta denge organı) işlev bozukluğundan kaynaklanır. Baş dönmesi genel terim iken, vertigo belirli bir tip rotasyonel duygusu ifade eder.
Vertigo nedenleri nelerdir?
Nedenleri: BPPV (kulaç kanalı içi partiküller), Meniere hastalığı (iç kulak sıvısı basıncı artması), vestibülit, labirint enfeksiyonu, baş travması, migren, sinir hastalıkları veya santral nedenleri olabilir. Nadir de olsa beyin tümörü veya stroke da vertigo yapabilir.
BPPV (Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo) nedir?
BPPV, iç kulaktaki kristal tanecikleri (otolitler) yanlış konuma geçince oluşan vertigo türüdür. Kısa sürüyor (30 saniye-2 dakika) ve başı belli şekilde hareket ettirince tetiklenir. En çok benign vertigo türüdür. Epley manevrası %90 iyileşme sağlar.
Meniere hastalığı nedir?
Meniere, iç kulak sıvısının (endolymf) aşırı biriktiği hastalıktır. Ani, şiddetli vertigo (saatlerce), tinnitus, işitme kaybı ve kulakta dolgunluk hissi görülür. Atak sonrası tamamen normal dönebilir. Nedeni tam bilinmemiştir; ilaç ve cerrahî tedaviler vardır.
Vertigo nasıl tedavi edilir?
Tedavi nedene göre değişir. BPPV: Epley veya Semont manevrası. Meniere: tuz kısıtlaması, diüretikler, intratimpanik steroid enjeksiyonu. Vestibülit: antiviraller, steroid, rehabilitasyon. Genel: antiemetikler (bulantı için), vestibüler fizyoterapi veya denge egzersizleri yapılır.
Ne zaman hemen doktora gitmeli?
Ani başlayan şiddetli vertigo, baş ağrısı, zayıflık, konuşma sorunu veya işitme kaybı eşlik ediyorsa acil durumdur. Ayakta duramama, bulantı ve kusma şiddetliyse acil kontrol gerekir. Kronis veya yinelenen vertigo da doktor değerlendirmesi önemlidir.
Vertigo tanısı nasıl konur?
Tıbbi öykü ve fizik muayene yapılır. Dix-Hallpike testi BPPV'yi gösterir. Videonystagmografi (VNG) göz hareketlerini ölçer. MRI, beyin hastalığı veya tümör şüphesinde istenir. Audiometri ve vestibüler testler iç kulak fonksiyonunu değerlendirir.
Vertigo rehabilitasyonu nedir?
Vestibüler rehabilitasyon fizyoterapisi, dengeyi iyileştiren egzersizlerdir. Beyin, vestibüler hasarı adapte eder ve dengeyi telafi eder. Egzersizler evde yapılabilir ve tedavi başladıktan 2-6 hafta sonra iyileşme görülür. Kronik vertigolu hastalarda etkili bir tedavi yöntemidir.