Hipotiroidi ve hipertiroidi, tiroid bezinin işlev bozukluğunun iki zıt kutbunu temsil eder. Hipotiroidide tiroid bezi yeterli miktarda hormon üretemez ve vücut metabolizması yavaşlar. Hastalar genellikle kronik yorgunluk, kilo alma eğilimi, üşüme hassasiyeti, kabızlık, kuru cilt, saç dökülmesi ve konsantrasyon güçlüğünden şikâyet eder. Kadınlarda adet düzensizliği de sık görülür. En yaygın nedeni otoimmün Hashimoto tiroiditidir.
Hipertiroidide ise tiroid bezi aşırı hormon üretir ve metabolizma hızlanır. Belirtiler arasında açıklanamayan kilo kaybı, çarpıntı, aşırı terleme, sıcak intoleransı, el titremesi, sinirlilik, uykusuzluk ve sık bağırsak hareketleri yer alır. En sık nedeni otoimmün Graves hastalığıdır. İleri vakalarda göz tutulumu (Graves oftalmopatisi) ve kemik yoğunluğu kaybı (osteoporoz) gelişebilir.
Tanıda ilk basamak kan testi ile TSH (tiroid uyarıcı hormon) seviyesinin ölçülmesidir. Hipotiroidide TSH yükselirken sT3 ve sT4 düşer; hipertiroidide ise TSH düşerken sT3 ve sT4 yükselir. Anti-TPO, anti-tiroglobulin ve TSH reseptör antikoru (TRAb) testleri otoimmün nedeni ayırt etmede yardımcı olur. Tiroid ultrasonu, nodül veya yapısal değişiklikleri değerlendirmek için rutin olarak istenir.
Hipotiroidi tedavisinde levotiroksin (sentetik tiroid hormonu) ile yaşam boyu hormon replasmanı uygulanır. Hipertiroidi tedavisinde ise antitiroid ilaçlar (metimazol, propiltiyourasil), radyoaktif iyot tedavisi veya cerrahi (tiroidektomi) seçenekleri hastanın durumuna göre değerlendirilir. İlaç tedavisine yanıt vermeyen veya nüks eden hipertiroidi, büyük guatr ya da kanser şüphesi olan vakalarda cerrahi tedavi planlanır. Prof. Dr. Bülent Bayraktar, sinir monitorizasyonu ile güvenli tiroid cerrahisi uygulamaktadır.